Zrozumieć raka
Chemioterapia nowotworów
Pytania do Twojego lekarza
Skutki uboczne chemioterapii
Pozostale metody leczenia nowotworów
Pożyteczne informacje w Internecie
Zarządzanie informacjami o leczeniu
Źródła wiedzy w Internecie
Słowniczek pojęć
Nota prawna
Chemioterapia nowotworów

Leczenie nowotworu chemioterapią

Wiele osób odczuwa lęk przed chemioterapią, ponieważ słyszeli, że może ona wywoływać niepożądane skutki uboczne. Jednak na przestrzeni ostatnich kilku dekad wiedza na ich temat przeszła długą drogę. Dziś wielu z nich można zapobiec lub je kontrolować. Niektóre rodzaje chemioterapii mogą spowodować jedynie znikome efekty uboczne, a ta metoda leczenia może być najlepszym sposobem na wyleczenie. Możesz mieć wpływ na skuteczność terapii, jeśli zdasz sobie sprawę z tego, jaki wpływ na Twoje leczenie mogą mieć skutki uboczne. Naucz się, jak najlepiej radzić sobie ze skutkami ubocznymi chemioterapii.

Chemioterapia to termin określający każdy rodzaj leczenia, w trakcie którego stosuje się czynniki chemiczne do zatrzymania wzrostu komórek raka. Może ona zwalczać komórki raka na długo przed rozwinięciem się nowotworu. W rezultacie chemioterapia postrzegana jest jako leczenie systemowe.

Więcej niż połowa pacjentów ze zdiagnozowanym nowotworem leczona jest za pomocą chemioterapii. Milionom ludzi ta metoda leczenia pomaga leczyć chorobę efektywnie, umożliwiając im czerpanie radości z życia.

Harmonogram chemioterapii (plan i schemat terapii) obejmuje leki do walki z nowotworem, a także terapię wspomagające leczenie raka w pełnej dawce i w zgodzie z programem leczenia.

Większość lekarzy potwierdza, że trzymanie się harmonogramu chemioterapii daje największe prawdopodobieństwo wyleczenia.

Aby chemioterapia była rzeczywiście skuteczna, niezwykle ważne jest, by pilnować schematu leczenia. Dowiedz się więcej o cyklach i programach chemioterapii.

Na czym polega chemioterapia?

Chemioterapia została stworzona w celu niszczenia komórek nowotworowych. Może być ona podawana dożylnie, podawana bezpośrednio do jam ciała lub podawana doustnie w formie tabletek, w zależności od tego, jakie leki są zastosowane w chemioterapii.
Chemioterapia polega na zabijaniu komórek raka, niestety niejednokrotnie niszczy także zdrowe komórki. Eliminuje nie tylko szybko rozwijające się nieprawidłowe, ale także inne szybko wzrastające komórki w naszym ciele, np. komórki włosów czy krwi.

Niektóre komórki rakowe wzrastają wolniej, podczas gdy inne rozwijają się w gwałtownym tempie. W rezultacie różne typy chemioterapeutyków celują w  określone rodzaje komórek rakowych.

Każdy lek ma inny sposób działania i jest skuteczny w określonym czasie cyklu życia komórki, z którą ma walczyć. Twój lekarz włączy leki do chemioterapii, które będą odpowiednie dla Ciebie.

Aby dowiedzieć się więcej na temat różnych sposobów podania chemioterapii, przeczytaj, jak ludzie otrzymują chemioterapię.

Efektywność leczenia nowotworu

Gdy już poznasz cele i ryzyko każdej opcji terapeutycznej, będziesz mógł wraz ze swoim lekarzem dokonać wyboru najlepszej formy terapii dla Ciebie. Musisz rozważyć możliwe korzyści i ryzyko leczenia.

Terapia nowotworu wiąże się z przebywaniem chorego poza domem, z nieprzyjemnymi skutkami ubocznymi lub długofalowymi komplikacjami.
Leczenie nowotworu może być uciążliwe, przedłużające się bądź niemożliwe do przeprowadzenia blisko domu chorego.

Są to ważne rozważania przy ocenie wyboru leczenia, ale nie są zazwyczaj wspominane w medycznych dziennikach informujących o rezultatach i korzyściach nowego leczenia.

Kiedy już wybierzesz wspólnie ze swoim lekarzem plan terapii, porozmawiaj z nim o tym, co możesz zrobić, by mieć pewność, że otrzymałeś pełną dawkę w schemacie leczenia. Możesz wynotować problemy do przedyskutowania lub stale korzystać z podpowiedzi zawartych w dziale Zarządzanie Informacjami o Nowotworze

Znaczenie pełnej dawki w schemacie leczenia

Badania wskazują, że w wypadku pewnych typów nowotworu, chemioterapia jest najbardziej skuteczna w długotrwałym leczeniu, gdy pacjent otrzymuje pełną dawkę za każdym razem bez opóźnienia.

Twój lekarz opracuje plan leczenia specjalnie dla Ciebie, opierając się na rodzaju nowotworu, stadium jego zaawansowania i Twoim ogólnym stanie zdrowia.

Plan ten składa się ze specjalnych leków - środków chemioterapeutycznych w określonych dawkach i  podawanych w określonych cyklach. Uogólniając, leczenie stosuje się w cyklach dziennych, tygodniowych lub miesięcznych. Twój lekarz pomoże Ci określić optymalny rodzaj leczenia dla Ciebie.
Celem lekarza jest uczynienie Twojej chemioterapii najbardziej skuteczną, najkrótszą i bezbolesną. W trakcie terapii mogą wystąpić u Ciebie skutki uboczne, takie jak niski poziom białych krwinek tzw. neutropenia.
Niski poziom białych krwinek oznacza, że Twój system immunologiczny nie jest tak silny, jak powinien być, a to może skutkować wzrostem ryzyka infekcji.
Może to również wymagać od Twojego lekarza zmiany dawki lub programu Twojej chemioterapii.

Niski poziom białych krwinek wywołany chemioterapią, a spowodowany zanikiem w trakcie leczenia zdrowych komórek jest przewidywanym efektem ubocznym Twojego leczenia.
Dlatego możesz zaplanować wcześniej tak, by ryzyko przerwania terapii było jak najmniejsze.

Niski poziom białych krwinek jest zazwyczaj wynikiem podania określonych typów chemioterapii i może trwać kilka dni. Aby zmniejszyć skutki uboczne, takie jak niski poziom białych krwinek, który może zakłócić terapię, dowiedz się więcej na temat radzenia sobie ze skutkami ubocznymi chemioterapii.

W pewnych okolicznościach Twój lekarz może zadecydować, że Twój organizm jest zbyt słaby, by leczyć Cię chemioterapią. Niski poziom białych krwinek we krwi może wpłynąć na czasowe wstrzymanie Twojego leczenia lub zmniejszenie dawki chemioterapeutyku.
Te zmiany w Twojej terapii mogą spowodować, że stanie się ona mniej skuteczna.

Aby zyskać z chemioterapii jak najwięcej, niezwykle ważnym jest, by pilnować planu leczenia. Przeczytaj o cyklach i programach chemioterapii.

Efekty uboczne chemioterapii

Niepożądana konsekwencja chemioterapii wpływająca na Twój organizm, niezwiązana z Twoim nowotworem, określana jest jako komplikacja leczenia lub skutek uboczny.
Najczęstsze skutki uboczne chemioterapii to:
  • Niski poziom białych krwinek we krwi (tzw. neutropenia)
  • Niski poziom czerwonych krwinek we krwi (tzw. niedokrwistość, lub anemia)
  • Niski poziom płytek krwi
  • Nudności
  • Wymioty
  • Wypadanie włosów
  • Przemęczenie (inaczej: męczliwość)

Niektóre efekty uboczne mogą być tymczasowe i nieprzyjemne. Czasem mogą powodować redukcję dawek i opóźnienie w leczeniu, mogą nawet stanowić zagrożenie dla życia.

Jednym z najpoważniejszych efektów ubocznych chemioterapii jest niski poziom zwalczających infekcje białych krwinek, co określane jest mianem neutropenii. Neutropenia może spowodować przerwanie Twojej chemioterapii i narazić Cię na infekcję, która może wymagać hospitalizacji i może zagrażać Twojemu życiu.
Na szczęście dokonał się znaczny postęp w dziedzinie „proaktywnych” terapii, które pomogą Ci radzić sobie ze skutkami ubocznymi chemioterapii – zanim zdołają one przerwać Twoje leczenie.

Bierz czynny udział w zwalczaniu skutków ubocznych. Ucz się, ile tylko zdołasz, wykorzystuj narzędzia do zbierania informacji na temat nowotworu, notuj wszystkie efekty uboczne, których doświadczasz i przedyskutuj je ze swoim lekarzem. Za pomocą Narzędzi do Zarządzania Informacjami o Nowotworach możesz sporządzić listę spraw i pytań, które chcesz zadać lekarzowi.

Pełna dawka w programie leczenia

Pewne skutki uboczne mogą przeszkodzić lekarzom w podaniu pełnej dawki planowanej chemioterapii.

Może to stać się problemem, w przypadku kiedy najlepsze wyniki leczenia uzależnione były od przyjmowania chemioterapii w pełnych dawkach i według ustalonego planu.

Wpływ opóźnienia leczenia albo zmniejszenia dawek

W 2003 roku raport naukowy w „The Journal of Clinical Oncology” autorstwa doktora Gary’ego Lymana, onkologa i profesora z Uniwersytetu w Rochester (Nowy Jork) pokazał, że wiele pacjentek z nowotworem piersi nie było leczonych przy zastosowaniu pełnych dawek w programie chemioterapii.
  • Większość opóźnień i redukcji planowych dawek chemioterapii była spowodowana skutkami ubocznymi.
  • Opóźnienie albo redukcja w planowanych dawkach chemioterapii mogły mieć wpływ na osiągnięcie sukcesu terapeutycznego. W wielu przypadkach takiem opóźnieniom i redukcjom dawek można było zapobiec.
  • „Szanse na wyleczenie nowotworu piersi są wyższe, kiedy pacjent zakończy pełny kurs chemioterapii”, podsumowuje dr Lyman.